Project X1: Data-landschapsverkenning

Projecten X1: Data-landschapsverkenning: X1A, X1B en X1C

Aanleiding

Om stoffengerelateerde beroepsziekten te voorkomen, hebben we meer kennis nodig over de effecten van verschillende stoffen op de gezondheid. Daarnaast moeten we weten hoe vaak mensen in hun werk aan deze stoffen worden blootgesteld. In Nederland worden hierover al veel gegevens verzameld, bijvoorbeeld in risico-inventarisaties, wetgeving zoals REACH, en wetenschappelijk onderzoek. Deze gegevens zijn echter verspreid over veel verschillende informatiebronnen. Een duidelijk overzicht ontbreekt.

Doel

Het Lexces wil zoveel mogelijk informatie over stoffengerelateerde beroepsziekten samenvoegen en delen. Hiervoor zijn drie dingen nodig: 

1. Een “Landschapsverkenning”: uitzoeken waar en welke informatie beschikbaar is, en hoe het Lexces deze het beste kan gebruiken en combineren. 
2. Ontwikkelen van een data-infrastructuur: het ontwikkelen van een methode om de kennis over de blootstellingen aan stoffen en daaraan gerelateerde ziektes per beroep en per sector aan elkaar te koppelen. Deze data-infrastructuur is belangrijk voor alle onderzoeken binnen het Lexces. Ook kunnen we met de data betrouwbare schattingen maken van de beroepsziektelast.
3. Het ontsluiten van gegevens uit prospectief cohort onderzoek (Netherlands Cohort Consortium, NCC) waarmee we meer onderzoek kunnen doen naar het optreden van beroepsziekten in Nederland.

Aanpak

• In de periode 2023-2025 is voor de landschapsverkenning en de opzet van een data-infrastructuur in project X1.A een start gemaakt met literatuuronderzoek en gesprekken met betrokkenen. Ook is gekeken hoe en op welke manier de informatie kan worden gebruikt in de verschillende projecten van het Lexces. 
• In de periode 2026-2028 zullen we een methode ontwikkelen om al deze databronnen met elkaar te koppelen en beschikbaar te maken voor het Lexces. 
• In project X1.A doen we ook de eerste analyses voor de berekening van de beroepsziektelast gebruik makende van de verschillende beschikbare gegevens.
• In project X1.B ontsluiten we beroepsmatige informatie uit zes Nederlandse prospectieve cohortonderzoeken met in het totaal meer dan 400.000 werknemers. Met deze informatie kan de beroepsmatige blootstelling aan stoffen en het verband met ziekten beter worden bepaald. In de periode 2023-2025 hebben we ons op longkanker gericht. Hierbij komen we tot de conclusie dat deze data zich goed lenen voor onderzoek naar beroepsmatige blootstellingen. In de komende periode komen daar ook andere ziekten bij, zoals ziekte van Parkinson, allergisch beroepsastma, en chronische encefalopatie. 
• In project X1.C maken we gebruik van dezelfde cohortdata om beroepsmatige blootstelling en het risico op ischemische hartziekten te onderzoeken. Daarbij kijken we naar blootstelling aan chemische factoren zoals nanodeeltjes, en niet-chemische factoren, zoals nachtwerk.