Project X1: Data-landschapsverkenning: X1A, X1B en X1C

Aanleiding

Om stoffengerelateerde beroepsziekten te voorkomen, is er meer kennis nodig over de effecten van verschillende stoffen op de gezondheid. Daarnaast is het nodig om te weten hoe vaak mensen in hun werk aan deze stoffen worden blootgesteld. In Nederland worden hierover al veel gegevens verzameld. Bijvoorbeeld in risico-inventarisaties, wetgeving zoals REACH en wetenschappelijk onderzoek. Deze gegevens zijn echter verspreid over veel verschillende informatiebronnen. Een duidelijk overzicht ontbreekt.

Doel

Het Lexces wil zoveel mogelijk informatie over stoffengerelateerde beroepsziekten samenvoegen en delen. Hiervoor zijn drie dingen nodig: 

1. ‘Verkenning van het landschap’: uitzoeken welke informatie waar beschikbaar is en hoe het Lexces deze informatie het beste kan gebruiken en combineren. 
2. Ontwikkeling van een data-infrastructuur: een methode om de kennis over de blootstellingen aan stoffen en daaraan gerelateerde ziektes per beroep en per sector aan elkaar te koppelen. Deze data-infrastructuur is belangrijk voor alle onderzoeken binnen het Lexces. Ook kunnen we met de data betrouwbare schattingen maken van de beroepsziektelast
3. ontsluiting van gegevens uit prospectief cohort-onderzoek (Netherlands Cohort Consortium, NCC). Daarmee kunnen wemeer onderzoek doen naar het optreden van beroepsziekten in Nederland.

Aanpak

Project X1.A is in de periode 2023-2025 gestart met de ‘landschapsverkenning’ en de opzet van een data-infrastructuur. Dit is gedaan door literatuuronderzoek en gesprekken met betrokkenen. Ook is gekeken hoe en op welke manier de informatie kan worden gebruikt in de verschillende projecten van het Lexces. 

In de periode 2026-2028 zullen we een methode ontwikkelen om al deze databronnen met elkaar te koppelen en beschikbaar te maken voor het Lexces. 

In project X1.A doen we ook de eerste analyses voor de berekening van de beroepsziektelast gebruik makende van de verschillende beschikbare gegevens.

In project X1.B ontsluit het Lexces beroepsmatige informatie uit zes Nederlandse prospectieve cohortonderzoeken waarin in het totaal meer dan 400.000 werknemers deelnemen. Met deze informatie kan de beroepsmatige blootstelling aan stoffen en het verband met ziekten beter worden bepaald. In de periode 2023-2025 hebben we ons op longkanker gericht. Uit dit onderzoek bleek dat de gegevens uit de cohortonderzoeken geschikt zijn voor onderzoek naar beroepsmatige blootstellingen. In de komende periode komen daar andere ziekten bij zoals de ziekte van Parkinson, allergisch beroepsastma en chronische encefalopatie. 

In project X1.C gebruiken we dezelfde cohortdata om beroepsmatige blootstelling en het risico op ischemische hartziekten te onderzoeken. Daarbij kijken we naar blootstelling aan chemische factoren zoals nanodeeltjes en niet-chemische factoren zoals nachtwerk.