Project 3.2: Verfijning van methoden voor het afwegen van causaliteit

Aanleiding

Beroepsziekten door blootstelling aan chemische stoffen zijn vaak complex, omdat er meerdere factoren meespelen. Voor sommige beroepsziekten geldt dat ze ook veroorzaakt kunnen worden door factoren buiten de werkomgeving. Ook kunnen mensen worden blootgesteld aan meerdere gevaarlijke stoffen. Daarnaast reageert niet iedereen hetzelfde op een bepaalde stof en kan het uitmaken in welke levensfase iemand aan een stof is blootgesteld. Het verband tussen de ontwikkelde beroepsziekte en de oorzaak hiervan (causaliteit) is daarom vaak lastig vast te stellen.

Doel

In dit project zochten we naar betere manieren om de complexe relatie tussen ziekte en oorzaak te kunnen beoordelen. We wilden bijvoorbeeld beter begrijpen hoe persoonlijke gevoeligheid, het moment van blootstelling, en mogelijke andere oorzaken een rol spelen. Deze kennis ondersteunt de beoordeling van een TSB-aanvraag. 

Aanpak

We zijn in de wetenschappelijke literatuur op zoek gegaan naar bestaande methoden om te beoordelen of iemands ziekte door het werk komt of niet. Ook brachten we de onzekerheden van de veroorzakingswaarschijnlijkheid beter in kaart. Daarnaast keken we naar andere maten van ziekte, zoals de verloren levensjaren. 

Resultaat

Verschillende publicaties zijn geschreven:

• “Probability of causation in individual workers: Lung cancer due to occupational exposure to asbestos” van Javier Mancilla-Galindo. Preprint: https://www.medrxiv.org/content/10.64898/2026.02.06.26345596v1.full
• Probability of causation for occupational lung cancer compensation: A scoping review of methods and alternatives" van Javier Mancilla-Galindo. Is nog niet gepubliceerd.
• “The weight of work-related illness: patient perspectives on the multifaceted impact of Occupational Lung Disease and its measurement.” van Tessa Haverkate waarin zij interviews met patiënten heeft gehouden over de impact van hun ziekte. Is nog niet gepubliceerd.

Deze bevindingen zal het Lexces meenemen in de afweging van causaliteit bij beroepsziekten.